Kleingroßdorf is, zoals reeds vermeld, van oorsprong een Transsylvaanse Saksische gemeenschap. Historisch gezien stond het dorp voortdurend op gespannen voet met de op één na grootste Saksische nederzetting, van waaruit de dorpszaken nu administratief worden aangestuurd.

Daar, in de stad van de onbeminde oude rivaal, komen niet alleen de bestuurlijke grenzen samen, maar, zoals we zullen zien (of misschien ook niet, aangezien beide plaatsen zich soms zonder waarschuwing in het donker bevinden), ook compleet andere lijnen: namelijk elektriciteitsleidingen. Aan deze lijnen ontbreekt soms, puur fysiek, wat ooit in overvloed aanwezig was op sociaal en economisch vlak tussen de concurrerende buurplaatsen: spanning.

“Nu avem current – We have no electricity!” is een veelgehoorde kreet in de WhatsApp-groepen waarmee de inwoners van Kleingroßdorf elkaar op de hoogte houden van berenwaarnemingen, buurtbijeenkomsten, liefdadigheidsbazaars en wegafsluitingen.

De stroomuitval is iets wat je moet accepteren, net als het weer. Soms, maar zeker niet altijd, hangt het er zelfs mee samen. Tussen de bergen en heuvels rollen onweersbuien door de bewoonde valleien als een bal in een flipperkast, stuiterend van bumper naar bumper, soms hier, soms daar, schijnbaar nooit weg willen, altijd brullend en flitsend.

Hé, soms flikkeren ledlampjes die nooit aan hebben gestaan ineens aan en uit; de sluimerende computer ontwaakt tot een kort, spectaculair moment, om vervolgens voorgoed de geest te geven; een of ander fornuis met gloeiende inductiekookplaat begint uit zichzelf te werken alsof het magie is – dan is het fijn om thuis te zijn.

Daar, in zijn eigen huis, stuit de redelijk belezen man, die ooit ternauwernood een onvoldoende haalde voor natuurkunde, steeds weer op een fenomeen, zelfs zonder extreme weersomstandigheden, dat hij, verwend als hij is door Schuko-stekkers en zekeringkasten, voorheen niet kende: de stroom kan niet alleen volledig uitvallen, maar ook gedeeltelijk, en tegelijkertijd zelfs overmatig worden, afhankelijk van het circuit en de fase in huis.

Wiederkehrende Spannungsschwankungen lösen wiederkehrende Stimmungsschwankungen aus. Die einen sind ein Fall für den Elektriker, falls man einen findet, die anderen für den Seelenklempner, von denen gute auch nicht leicht aufzutreiben sind. Die schlechten scheidet man in beiden Fällen zuverlässig von den guten, sobald sie sagen: „Nehmen Sie es nicht so ernst, das ist nur eine Phase.“

In Kleingroßdorf vragen mensen zich vaak af: "Wat is hier aan de hand?" Het antwoord, net als alle bouwmarkten in de omgeving, is te vinden in de grote stad.

Die Bürgermeisterin der Großen Stadt hat eine, wie ihr scheint, zündende Idee. Dr. Carl Wolff, ein ungefähr so bedeutender siebenbürgischer Sachse wie sie selbst, die langjährige Amtsinhaberin, wurde vor 175 Jahren geboren. Das muss angemessen gewürdigt werden.

De volgende informatie over de Grote Stad, haar burgemeester en Dr. Carl Wolff dient in deze volgorde te worden gepresenteerd voordat het briljante idee een kortsluiting veroorzaakt:

De grote stad ligt op een steenworp afstand van Kleingroßdorf, iets verder dan de direct aangrenzende nederzetting – je zou er zelfs een dode kat tot aan het plaatsnaambord kunnen gooien als dat nodig was. Om het kadaver in de grote stad te dumpen, zou je erheen moeten rijden.

Sie ist so groß, die Große Stadt, wie es hier in der Gegend halt geht: 170.000 Einwohner und rapide wachsend. Sie überstrahlt Kleingroßdorf und seinen Nachbarort in jeder Hinsicht, hat auch viel mehr Lidl-Märkte, eigentlich an jeder Ecke; sogar Malls, Einkaufszentren mit E-Auto-Ladestationen, die tragen ein Tesla-Logo. Strom gibt es in der Großen Stadt im Überfluss.

Die Große Stadt hat wie unser liebenswürdiges Kleingroßdorf eine siebenbürgisch-sächsische Gründungsgeschichte. In ihrem Rathaus ist eine Sächsin sogar tonangebend. Als Bürgermeisterin führt sie eine Nach-Ceaușescu-Tradition fort, die ihren gleichfalls sächsischen Vorgänger letztlich ins höchste Staatsamt katapultierte, vom Rathaus der Großen Stadt ins Bukarester Schloss Cotroceni, den Amtssitz des rumänischen Staatspräsidenten.

Saksen zijn onder de inwoners van de stad nog steeds even zeldzaam als een speld in een hooiberg. Niettemin bepalen hun leiders, die bij herhaalde verkiezingen door de Roemeense meerderheid zijn herkozen, al meer dan twee decennia wat er in de stad en haar omgeving gebeurt.

De burgemeester houdt een facsimile vast. Het is een aandeelbewijs van de "Electricity Corporation" van de Grote Stad, Serie D, nr. 116, nominale waarde 5.000 Lei, medeondertekend door Dr. Carl Wolff, uitgegeven op 3 februari 1927, iets meer dan twee jaar voor zijn overlijden. Op het moment van zijn ondertekening was Dr. Carl Wolff bijna 80 jaar oud.

"De overdracht van dit aandeel kan alleen plaatsvinden met goedkeuring van de raad van bestuur," staat er in het document. De burgemeester glimlacht. Dat waren nog eens tijden!

Wolff bestimmte sie wesentlich mit. Der Publizist, Politiker, Ökonom und Bankdirektor erkannte kurz vor der Wende vom 19. zum 20. Jahrhundert, dass Elektrizität die Zukunft war. Auf sein Betreiben entstand in einem Tal nahe der Großen Stadt eines der ersten Wasserkraftwerke Europas. Es ging 1896 in Betrieb und versorgte die Große Stadt sowie ihre Satelliten mit Strom – darunter Kleingroßdorf. Eine elektrische Straßenbahn für die Große Stadt fiel etwas später auch ab.

'Kolossaal,' dacht de burgemeester, terwijl ze het papier liet vallen. Ze rommelde in haar inbox. Had ze niet iets gevonden van de 'Carl Wolff Society', de plaatselijke ondernemersvereniging, samen met het facsimile? Ah ja, dat klopt! Het voorstel was om een straat naar Dr. Carl Wolff te vernoemen. Waarom niet, dacht de burgemeester. 'Hij was tenslotte een groot man uit Saksen!'

Op bijna 20 kilometer van het gemeentehuis, in Kleingroßdorf, zegt de jonge Sachs, een vakman met een sterk gevoel voor ijver, over de kortsluiting in de plafondlamp: "Ik denk niet dat het aan de lamp ligt."

Hij legt de bedrading van de schakelaar bloot en schudt zijn hoofd om het werk van zijn voorgangers. De schakelschema's van de veroorzakers van deze ramp bieden geen enkel aanknopingspunt. "Ze zitten er allemaal naast. Ik leg dit voorlopig even opzij, totdat ik meer tijd heb om alles te controleren." De jonge Sachs komt terug, dat is een belofte. Daar kunt u op rekenen.

Licht uit, schijnwerpers aan: De burgemeester heeft een persconferentie belegd. Dr. Carl Wolff krijgt een straat naar zich vernoemd! Voorlopig heet die Strada Spartacus. Zoals algemeen bekend is, staat de naam Spartacus voor onrust die moeilijk te beheersen is.

So kommt es, denn die Bürgermeisterin hat vergessen, die Anwohner der Straße nach ihrer Meinung zur Umbenennung zu befragen. Sie sind vierkant dagegen. Schließlich müssten sie ihre Personaldokumente auf die neue Anschrift umtragen lassen, auch sämtliche Versorgungsverträge für ihren Wohnsitz, darunter, natürlich, den Stromanschluss.

Die Bürgermeisterin knickt ein, Spartacus siegt. „Dr. Carl Wolff wartet ab“, titelt die Lokalredaktion der „Allgemeinen Deutschen Zeitung“ zum gescheiterten Umbenennungsprojekt.

Wat een waarheid. Die man heeft alle tijd van de wereld, een eeuwigheid zelfs. En de generatoren die hij in 1901 kocht voor de elektriciteitscentrale bij Kleingroßdorf werden pas in 1925/26 gemoderniseerd naar driefasenstroom. Ze zijn nog steeds op het net aangesloten. Dat verklaart een hoop. Iedereen die sinds het begin van de 20e eeuw trouw in dienst is geweest, heeft recht op een periode van verminderde prestaties zo nu en dan.

Morgen kommt der Elektriker. Ob das was hilft, weiß man nicht. Aber es ist eine schöne Geste.