"Geen probleem" zou de accurate vertaling zijn van de Roemeense uitdrukking "nici o problemă". Maar in de letterlijke vertaling naar het Duits verliest deze uitdrukking haar filosofische diepgang, haar meditatieve kracht en haar bijna boeddhistische sereniteit. Goedkope beloftes zoals "alles is in orde, het wordt geregeld" zijn wereldwijd bekend, vooral van vakmensen. Maar alleen in Roemenië worden ze met zo'n diepe nonchalance, met zo'n aanstekelijk fatalisme gebracht, dat je je overgeeft en zegt: ja, precies. Het komt allemaal goed. Wie zijn wij in het hier en nu, laat staan in de toekomst en het hiernamaals? Er zijn immers grotere dingen in Gods plan dan het leveren van reserveonderdelen. De lunchpauze bijvoorbeeld.

Es gibt viel zu tun in Rumänien, lassen wir es erst mal liegen. Schauen wir es uns zunächst ausgiebig an. Reden wir vielstimmig darüber. Wie wichtig ist es wirklich? Im Angesicht der Ewigkeit, in Anbetracht des Seelenheils? Des Wohlseins der Familie, der Gedeihlichkeit der Verdauung? Ist schon Mittagszeit?

In dit land steken de mensen zeker de handen uit de mouwen en gaan aan de slag. Dat geldt met name voor de paardenmarkten van de Roma, waar het speeksel op iemands handpalm een deal bevestigt en een zwart paard voor een aanzienlijk bedrag van eigenaar wisselt. Vervolgens slaan behendige vingers resoluut toe. Verder is er echter geen betweterig vingerwijzen, geen hectisch gehaast, geen ongepast gedoe en geen bevelen die worden geblaft. Alles volgt een nauwkeurig afgestemde interne orde, die voor een buitenstaander niet direct opvalt. Een treffend voorbeeld hiervan zijn de straatvegers, in het Duits-Roemeens dialect bekend als "halvecirkelingenieurs", die hun bezems doelbewust eerst naar de ene kant en dan naar de andere kant rond hun eigen lichaamsas draaien.

Eén veegt de vloer, drie staan hem bij, bieden morele steun, roken en wensen de arbeider veel geluk, fericire, zonder opdringerig te zijn of hem aan te moedigen. En geluk is belangrijk. Het is de meest begeerde zegen uit de hemel, naast sanatate, gezondheid, natuurlijk. En een goed gevuld adresboek met de namen van vele vaklieden erin.

En dat brengt ons bij Kleingroßdorf en bij het eigenlijke onderwerp.

De vrouw uit Saksen beschrijft telefonisch welke nieuwe ramp moet worden afgewend in het Transsylvaanse Gesamtkunstwerk, het zomerhuis. En het deskundige, geruststellende antwoord is: "Nici o problemă," wij zorgen ervoor.

Wanneer? Nou, er zal wel iemand bellen. Wanneer? Nou, wanneer het uitkomt, toch? "Geen probleem." Aha. Aha, aha, zozo.

'Wanneer komen de tegelzetter, de schoorsteenveger, de tuinman, de elektricien?' zou de koppige Pruis kunnen vragen. 'Hij komt wel langs,' antwoordt de vrouw uit Saksen, genietend van het zomerweer, als enige schaarse informatie die ze heeft.

Wachten is een grote kunst. Het dwingt je tot reflectie en geeft je tijd om na te denken. Vraag jezelf af: hoe was het nou echt toen de Duitse treinen nog stipt op tijd reden? Maakte het je werkelijk gelukkiger, bewuster en meer in vrede met jezelf? Waarom verwacht je van zelfstandige mensen, misschien wel met grote gezinnen – waar zoveel verantwoordelijkheid en tijd mee gemoeid zijn – dat ze zich schikken naar jouw bekrompen, obsessief strakke levensplan, alleen maar omdat je ze daarvoor betaalt?

Innehalten. Ballast abwerfen. Ganz im Hier und Jetzt sein, wahlweise ohne Strom, Wasser oder Dachreparatur: Das ist Kontemplation, Selbstversenkung in die wirklich zählenden Dinge im Leben – von denen du nur wähntest, dass sie aus Strom, Wasser oder einem dichten Dach über dem Kopf bestehen könnten.

Nein! Weit gefehlt! Du kannst deine innere Mitte nur finden, indem zu zulässt, was um dich herum geschieht. Du magst frieren und im Dunkeln sitzen, vielleicht sogar ohne Internet (okay, das ist extrem): „Nici o problemă“, Freund! Besinne dich! Bleib ganz bei dir!

En verwelkom dan dankbaar de messias – de schoorsteenveger, tegelzetter, dakdekker, loodgieter of welke andere redder dan ook – in uw nederige woning met wuivende palmtakken; strooi rozenblaadjes op zijn pad naar de beerput, de rioolwaterzuiveringsinstallatie, de hoofdaansluiting voor het huis, of wat er dan ook net de geest heeft gegeven. En haal uw portemonnee tevoorschijn, houd hem voor u als een monstrans, en wacht op zijn deskundig oordeel: "Nici o problemă."

Hosianna! Alles wird gut. Der Meister lässt die blinden Lampen wieder leuchten, die lahmen Wasserpumpen gehen; er erweckt dein ganzes Lazarus-Haus zum Leben, wie nur er es kann – der Meister! Lob und Preis sei ihm, und auch ein wenig Lei – es ist ein Gotteslohn, den du nur allzugern entrichtest.

Dan gaat de gezalfde op weg naar andere huizen die wachten op zijn zegen. En twee dagen later zit je weer in het donker, misschien regent het zelfs, je kunt nog steeds het toilet niet doorspoelen, maar het maakt tenminste andere geluiden; de deur naar het terras ging eerst niet open, en nu gaat hij niet meer dicht.

Dan belt de vrouw uit Saksen weer. En jawel: er neemt daadwerkelijk iemand op. En – wie had dat ooit durven hopen! – ze hoort meteen: “Nici o problemă.” Ze zullen het oplossen. Op de een of andere manier. Ooit.

Tijd, jij twijfelaar, je moet leren dat het, naarmate je ouder wordt, een geschenk is. Aanvaard dit geschenk, klaag niet! Alle tijd is goed, zelfs wachten. Natuurlijk is een maaltijd het allerbeste. Bak een ei. Zet wat bonen op. Een goede goulash heeft minstens drie uur nodig!

De drie woorden "nici o problemă" onthullen hun ware magische betekenis pas wanneer er daadwerkelijk iets gebeurt, maar helaas is het het verkeerde. Dan staart de expert, die met zijn gebruikelijke betrouwbaarheid is opgeroepen, peinzend naar zijn zojuist gecreëerde meesterwerk, dat lekt, smeult of wiebelt, krabt zich op het hoofd, kijkt sluw, steekt een sigaret op, inhaleert diep en zegt: "Nici problemă." Wat nog meer?

Zonder dat kom je nergens. Zelfs niet met dit Nici-gezegde, maar het voelt gewoon goed om het zelf te zeggen of te horen: "Nici o problemă." Hoe klinkt dat (het is net zoiets als Nitscho problema)! De rest komt wel goed. Misschien niet. Maar dat is geen probleem. En je hebt een heerlijke gestoofde goulash. Als je fornuis het tenminste doet.

PS: We hebben onlangs een terugbetaling ontvangen van een vakman die vond dat hij te veel betaald had gekregen. Ik durf te wedden dat veel van zijn Duitse collega's niet met zo'n "probleem" te maken zouden krijgen. Geen belediging bedoeld, Centrale Vereniging van Duitse Ambachten!